GELEZEN door de redactie
Wat wij willen met AI (en AI met ons) | Joris Krijger | Het Spectrum | paperback 9789000395552 | € 22,99 | e-book 9789000395569 | € 14,99 | 336 pagina’s
Artificial intelligence dringt overal door. Het is dé technologische revolutie van deze eeuw en nu al bezig het fundament onder onze samenleving te veranderen. Maar zijn we voorbereid op de grote maatschappelijke uitdagingen die dit met zich meebrengt? En betekent ‘meer AI’ automatisch vooruitgang? In dit boek gaat Joris Krijger, ethiek- en AI-specialist bij de ASN Bank en promovendus ethiek en AI aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, op zoek naar het grotere verhaal achter de razendsnelle ontwikkelingen op het gebied van AI. De belangrijkste vragen zijn daarin volgens hem geen technische vragen over het programmeren van slimme machines, maar ethische vragen over het (her)programmeren van onze samenleving. Krijger onderzoekt niet alleen welke problemen AI-systemen voor ons gaan oplossen, maar ook wat ze niet gaan oplossen en welke nieuwe problemen ze creëren. Hij schetst een beeld van waar onze maatschappij naartoe beweegt en stelt de vraag of dat de kunstmatige toekomst is die we willen. <
How Scholars and Librarians Became the Unlikely Spies of World War II | Elyse Graham | HarperCollins | paperback 9780063280854 | $ 19,99 | e-book 9780063280861 | $ 10,99 | 400 pagina’s (het boek is ook via Nederlandse (online) boekwinkels te koop)
Book and Dagger kwam binnen als tip bij de redactie, met deze quotes uit de introductie als begeleiding: ‘The OSS [Office of Strategic Services, voorloper van de CIA] had concocted a plan for the Yale Library to serve as a cover for a secret agent: A Yale professor would go abroad ostensibly to acquire books for the library, but actually to gather intelligence.’ ‘[…] the OSS recruited hundreds of […] mild-mannered professors and oddball archivists and restless librarians.’
Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog had de VS dringend behoefte aan een inlichtingendienst. Het OSS werd snel opgericht – en in een poging de gelederen te vullen met experts, wendde het zich tot de academische wereld. Zo werden historici, literatuurprofessoren en bibliothecarissen opgeleid om undercoveroperaties uit te voeren. In haar boek gebruikt Elyse Graham persoonlijke geschiedenissen, brieven en vrijgegeven OSS-dossiers om het verhaal te vertellen van een kleine maar verbonden groep geesteswetenschappers die spionnen werden. Waaronder Joseph Curtiss, een literatuurprofessor die Duitse spionnen opspoorde en hen tot dubbelagenten omvormde, en Adele Kibre, een archivaris die naar Stockholm werd gestuurd om in het geheim documenten te verzamelen voor de OSS. De groep zou met haar inspanningen zowel het verloop van de oorlog als de inlichtingen- en onderwijsinstellingen in de VS ingrijpend beïnvloeden. <
Samen naar een werkende toekomst met AI | SER-commissie Digitale Transitie, onder voorzitterschap van kroonlid Anna Gerbrandy | 99 pagina’s | het rapport is hier gratis in te zien of te downloaden
Nederland is nog onvoldoende voorbereid op de impact van AI, zo waarschuwt de Sociaal-Economische Raad (SER) in haar recente adviesrapport AI en werk. Organisaties en bedrijven moeten actief aan de slag met AI, samen met hun werknemers. ‘Zet mensen daarin centraal’, aldus de SER.
In het rapport schrijft de SER dat de snel opkomende AI-technologieën de vierde industriële revolutie inluiden, een tijdperk waarin mens en machine steeds nauwer samenwerken. Dit biedt zowel kansen als bedreigingen. Volgens de raad moet de overheid goed onderzoeken en monitoren welke effecten AI heeft en stevig inzetten op AI-innovatie, op het creëren van goede randvoorwaarden voor bedrijven en op goed onderwijs. ‘Een proactieve sturing begint bij het vroeg betrekken van werknemers bij de implementatie en ontwikkeling van AI. Technologische vernieuwing vraagt om sociale innovatie, en de kwaliteit van werk mag geen bijzaak zijn van vooruitgang. Menselijke waardigheid, zeggenschap en training van werkenden moeten centraal staan. Menselijk toezicht op AI-toepassingen moet zorgvuldig worden geregeld’, zo staat in het rapport. De SER hamert verder op het stimuleren van onderzoek en innovatie. <
Startgids voor het analyseren van collectie-informatie | Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE) | Nynke Kuipers, Iris Dracht e.a. | eindredactie Ronald de Nijs | 23 pagina’s | de gids is hier gratis in te zien of te downloaden
Steeds meer mensen willen erfgoed digitaal kunnen vinden. Om dat mogelijk te maken werkt de erfgoedsector aan het toegankelijk maken van haar collectiedata. Zodra die informatie publiek wordt gedeeld, gelden nieuwe eisen aan de kwaliteit. Grip op je data laat zien hoe de kwaliteit van collectiedata in kaart kan worden gebracht. Aan de hand van praktische voorbeelden – voornamelijk uit de museale context – toont de gids hoe de kwaliteit van collectiedata systematisch kan worden geanalyseerd. Die inzichten helpen om gerichter te werken aan kwaliteitsverbetering.
De gids, ontwikkeld vanuit de datawerkplaatsen van het Netwerk Digitaal Erfgoed, neemt de gebruiker stap voor stap mee in het maken van een export, oftewel een kopie van de collectiedata uit het collectie-informatiesysteem en de controle van het bestand. Daarna volgen de analyse en de interpretatie van alle velden. De gids biedt ook tips over hoe slimme vragen te stellen aan het collectie-informatiesysteem, voor als een export niet wenselijk is. <
IP | vakblad voor informatieprofessionals | 05 / 2025
GELEZEN door de redactie
Artificial intelligence dringt overal door. Het is dé technologische revolutie van deze eeuw en nu al bezig het fundament onder onze samenleving te veranderen. Maar zijn we voorbereid op de grote maatschappelijke uitdagingen die dit met zich meebrengt? En betekent ‘meer AI’ automatisch vooruitgang? In dit boek gaat Joris Krijger, ethiek- en AI-specialist bij de ASN Bank en promovendus ethiek en AI aan de Erasmus Universiteit Rotterdam, op zoek naar het grotere verhaal achter de razendsnelle ontwikkelingen op het gebied van AI. De belangrijkste vragen zijn daarin volgens hem geen technische vragen over het programmeren van slimme machines, maar ethische vragen over het (her)programmeren van onze samenleving. Krijger onderzoekt niet alleen welke problemen AI-systemen voor ons gaan oplossen, maar ook wat ze niet gaan oplossen en welke nieuwe problemen ze creëren. Hij schetst een beeld van waar onze maatschappij naartoe beweegt en stelt de vraag of dat de kunstmatige toekomst is die we willen. <
Wat wij willen met AI (en AI met ons) | Joris Krijger | Het Spectrum | paperback 9789000395552 | € 22,99 | e-book 9789000395569 | € 14,99 | 336 pagina’s
How Scholars and Librarians Became the Unlikely Spies of World War II | Elyse Graham | HarperCollins | paperback 9780063280854 | $ 19,99 | e-book 9780063280861 | $ 10,99 | 400 pagina’s (het boek is ook via Nederlandse (online) boekwinkels te koop)
Book and Dagger kwam binnen als tip bij de redactie, met deze quotes uit de introductie als begeleiding: ‘The OSS [Office of Strategic Services, voorloper van de CIA] had concocted a plan for the Yale Library to serve as a cover for a secret agent: A Yale professor would go abroad ostensibly to acquire books for the library, but actually to gather intelligence.’ ‘[…] the OSS recruited hundreds of […] mild-mannered professors and oddball archivists and restless librarians.’
Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog had de VS dringend behoefte aan een inlichtingendienst. Het OSS werd snel opgericht – en in een poging de gelederen te vullen met experts, wendde het zich tot de academische wereld. Zo werden historici, literatuurprofessoren en bibliothecarissen opgeleid om undercoveroperaties uit te voeren. In haar boek gebruikt Elyse Graham persoonlijke geschiedenissen, brieven en vrijgegeven OSS-dossiers om het verhaal te vertellen van een kleine maar verbonden groep geesteswetenschappers die spionnen werden. Waaronder Joseph Curtiss, een literatuurprofessor die Duitse spionnen opspoorde en hen tot dubbelagenten omvormde, en Adele Kibre, een archivaris die naar Stockholm werd gestuurd om in het geheim documenten te verzamelen voor de OSS. De groep zou met haar inspanningen zowel het verloop van de oorlog als de inlichtingen- en onderwijsinstellingen in de VS ingrijpend beïnvloeden. <
Samen naar een werkende toekomst met AI | SER-commissie Digitale Transitie, onder voorzitterschap van kroonlid Anna Gerbrandy | 99 pagina’s | het rapport is hier gratis in te zien of te downloaden
Nederland is nog onvoldoende voorbereid op de impact van AI, zo waarschuwt de Sociaal-Economische Raad (SER) in haar recente adviesrapport AI en werk. Organisaties en bedrijven moeten actief aan de slag met AI, samen met hun werknemers. ‘Zet mensen daarin centraal’, aldus de SER.
In het rapport schrijft de SER dat de snel opkomende AI-technologieën de vierde industriële revolutie inluiden, een tijdperk waarin mens en machine steeds nauwer samenwerken. Dit biedt zowel kansen als bedreigingen. Volgens de raad moet de overheid goed onderzoeken en monitoren welke effecten AI heeft en stevig inzetten op AI-innovatie, op het creëren van goede randvoorwaarden voor bedrijven en op goed onderwijs. ‘Een proactieve sturing begint bij het vroeg betrekken van werknemers bij de implementatie en ontwikkeling van AI. Technologische vernieuwing vraagt om sociale innovatie, en de kwaliteit van werk mag geen bijzaak zijn van vooruitgang. Menselijke waardigheid, zeggenschap en training van werkenden moeten centraal staan. Menselijk toezicht op AI-toepassingen moet zorgvuldig worden geregeld’, zo staat in het rapport. De SER hamert verder op het stimuleren van onderzoek en innovatie. <
Startgids voor het analyseren van collectie-informatie | Netwerk Digitaal Erfgoed (NDE) | Nynke Kuipers, Iris Dracht e.a. | eindredactie Ronald de Nijs | 23 pagina’s | de gids is hier gratis in te zien of te downloaden
Steeds meer mensen willen erfgoed digitaal kunnen vinden. Om dat mogelijk te maken werkt de erfgoedsector aan het toegankelijk maken van haar collectiedata. Zodra die informatie publiek wordt gedeeld, gelden nieuwe eisen aan de kwaliteit. Grip op je data laat zien hoe de kwaliteit van collectiedata in kaart kan worden gebracht. Aan de hand van praktische voorbeelden – voornamelijk uit de museale context – toont de gids hoe de kwaliteit van collectiedata systematisch kan worden geanalyseerd. Die inzichten helpen om gerichter te werken aan kwaliteitsverbetering.
De gids, ontwikkeld vanuit de datawerkplaatsen van het Netwerk Digitaal Erfgoed, neemt de gebruiker stap voor stap mee in het maken van een export, oftewel een kopie van de collectiedata uit het collectie-informatiesysteem en de controle van het bestand. Daarna volgen de analyse en de interpretatie van alle velden. De gids biedt ook tips over hoe slimme vragen te stellen aan het collectie-informatiesysteem, voor als een export niet wenselijk is. <
IP | vakblad voor informatieprofessionals | 05 / 2025