KB ONDERZOEKSKRONIEK       Marco Martens

Marco Martens
Adviseur Onderzoek Conservering bij KB, nationale bibliotheek

Veilig van magazijn
naar leeszaal 
– en weer terug

In een Zuid-Hollandse polder zal spoedig het nieuwe boekenmagazijn van de KB verrijzen. State-of-the-art, maar ook op enkele kilometers van de uitleenbalie. Hoe gaat de bibliotheek het dagelijkse vervoer van haar collecties regelen?

Over enkele weken begint de bouw van het nieuwe boekenmagazijn van de KB. De nationale bibliotheekcollecties zullen naar verwachting tussen 2027 en 2029 worden overgebracht naar dit zeer duurzame en milieuvriendelijke magazijn in de Harnaschpolder. Daarmee bevinden de collecties zich over een paar jaar op een andere locatie dan waar ze worden geraadpleegd; de afstand is circa 10 kilometer. Dit stelt de KB voor een uitdaging: hoe zou het dagelijkse transport van de collecties moeten worden vormgegeven? Het begin- en eindpunt zijn bekend – van picking station naar uitleenbalie – maar verder zijn de mogelijkheden eindeloos. Zeker is dat het huidige transportmiddel (foto 1) niet langer voldoet.

DENKEN IN RISICO’S
Om te onderzoeken wat het beste zou kunnen werken, is eerst met collega’s en een externe expert geïnventariseerd wat de risico’s van transport kunnen zijn. Zo is er een busje nodig, dat zich in het verkeer gaat begeven. Hoe worden schokken en trillingen tijdens de rit opgevangen? Blijven de boeken en andere objecten netjes rechtop staan of kunnen ze langs elkaar schuren? Een ander aspect betreft het klimaat: misschien is het buiten heel koud of juist warm, of heel droog of vochtig.

Tegelijkertijd is internationaal gekeken naar bibliotheken met een externe opslaglocatie voor hun fysieke collecties. Hoe gaan zij hiermee om en wat gebruiken zij precies?

HULP UIT DE WETENSCHAP
Vervolgens heeft de KB samen met vijftien studenten van het vak Products Now, Industrial Design van TU Delft de transportuitdaging onder de loep genomen. Dat leverde nieuwe inzichten op. Elke student deed een eigen deelonderzoekje. Zo blijkt het bijvoorbeeld met de schokken en trillingen tijdens het transport erg mee te vallen – een karretje dat intern over een drempel moet rijden, laat grotere schokken zien dan wat bezorgbusjes van supermarkten zoal meemaken. Ook zijn er nu getallen bij sommige principes: met een kracht van 6 newton houd je de boeken keurig op hun plek zonder ze overdreven in te drukken.

GETRAPTE AANPAK
Door te denken in verschillende lagen – boeken in een krat, kratten op een transportkar, enkele karren in een busje – kan met relatief simpele middelen een goede eindoplossing worden bereikt. Het busje is vaak al afdoende geveerd, waardoor de grootste schokken worden gedempt. Als de kratten kunnen worden afgesloten, kan de transportkar open zijn – of omgekeerd. De risico’s kunnen daarmee allemaal worden gereduceerd, zonder dat een erg ingewikkeld product nodig is dat alles combineert.

DRIE PROTOTYPES
In drie groepen maakten de studenten diverse ontwerpen, die vervolgens werden getoetst en doorontwikkeld. De prototypes staan links bij dit artikel (foto 2, 3 en 4). Samen met de uiteindelijke gebruikers van het transportconcept zijn deze prototypes grondig getest en beoordeeld. Ze leiden tot een combinatie die ergonomisch en risicotechnisch het beste aansluit op de werkwijze van de KB.

De nationale bibliotheek gaat in samenwerking met fabrikanten nu verder kijken naar de mogelijkheden en de bijbehorende kosten. Zo kan een efficiënte oplossing worden ontwikkeld. Deze doorontwikkeling zal nog circa een jaar duren; hierover zal worden gepubliceerd. De KB wil haar oplossing immers graag delen met anderen. Er is al interesse getoond vanuit het buitenland.

Benieuwd naar andere afleveringen van de KB-onderzoeksrubriek? Je vindt ze in het online archief op informatieprofessional.nl. <

In de rubriek
KB Onderzoekskroniek beschrijven medewerkers
van de afdeling Onderzoek van KB, nationale bibliotheek
hun resultaten, trends
en vondsten.

Products Now, Industrial Design, TU Delft

Foto 1: de huidige boekenkar bij de KB.

Foto 2, 3 en 4: drie prototypes van een transportkar.

Products Now, Industrial Design, TU Delft

‘Met een kracht van 6 newton houd je de boeken keurig op hun plek zonder ze overdreven in te drukken’

De verhuizing van de KB-collecties wordt al geruime tijd voorbereid, zoals te zien is in een videoserie. Deel 5 is net uitgekomen.

Impressie van het nieuwe KB-boekenmagazijn.

Office Winhov

IP | vakblad voor informatieprofessionals | 03 / 2025

Marco Martens
Adviseur Onderzoek Conservering bij KB, nationale bibliotheek

In de rubriek
KB Onderzoekskroniek beschrijven medewerkers
van de afdeling Onderzoek van KB, nationale bibliotheek
hun resultaten, trends
en vondsten.

naar leeszaal 
Veilig van magazijn
– en weer terug

In een Zuid-Hollandse polder zal spoedig het nieuwe boekenmagazijn van de KB verrijzen. State-of-the-art, maar ook op enkele kilometers van de uitleenbalie. Hoe gaat de bibliotheek het dagelijkse vervoer van haar collecties regelen?

KB ONDERZOEKSKRONIEK       Marco Martens

Over enkele weken begint de bouw van het nieuwe boekenmagazijn van de KB. De nationale bibliotheekcollecties zullen naar verwachting tussen 2027 en 2029 worden overgebracht naar dit zeer duurzame en milieuvriendelijke magazijn in de Harnaschpolder. Daarmee bevinden de collecties zich over een paar jaar op een andere locatie dan waar ze worden geraadpleegd; de afstand is circa 10 kilometer. Dit stelt de KB voor een uitdaging: hoe zou het dagelijkse transport van de collecties moeten worden vormgegeven? Het begin- en eindpunt zijn bekend – van picking station naar uitleenbalie – maar verder zijn de mogelijkheden eindeloos. Zeker is dat het huidige transportmiddel (foto 1) niet langer voldoet.

DENKEN IN RISICO’S
Om te onderzoeken wat het beste zou kunnen werken, is eerst met collega’s en een externe expert geïnventariseerd wat de risico’s van transport kunnen zijn. Zo is er een busje nodig, dat zich in het verkeer gaat begeven. Hoe worden schokken en trillingen tijdens de rit opgevangen? Blijven de boeken en andere objecten netjes rechtop staan of kunnen ze langs elkaar schuren? Een ander aspect betreft het klimaat: misschien is het buiten heel koud of juist warm, of heel droog of vochtig.

Tegelijkertijd is internationaal gekeken naar bibliotheken met een externe opslaglocatie voor hun fysieke collecties. Hoe gaan zij hiermee om en wat gebruiken zij precies?

HULP UIT DE WETENSCHAP
Vervolgens heeft de KB samen met vijftien studenten van het vak Products Now, Industrial Design van TU Delft de transportuitdaging onder de loep genomen. Dat leverde nieuwe inzichten op. Elke student deed een eigen deelonderzoekje. Zo blijkt het bijvoorbeeld met de schokken en trillingen tijdens het transport erg mee te vallen – een karretje dat intern over een drempel moet rijden, laat grotere schokken zien dan wat bezorgbusjes van supermarkten zoal meemaken. Ook zijn er nu getallen bij sommige principes: met een kracht van 6 newton houd je de boeken keurig op hun plek zonder ze overdreven in te drukken.

GETRAPTE AANPAK
Door te denken in verschillende lagen – boeken in een krat, kratten op een transportkar, enkele karren in een busje – kan met relatief simpele middelen een goede eindoplossing worden bereikt. Het busje is vaak al afdoende geveerd, waardoor de grootste schokken worden gedempt. Als de kratten kunnen worden afgesloten, kan de transportkar open zijn – of omgekeerd. De risico’s kunnen daarmee allemaal worden gereduceerd, zonder dat een erg ingewikkeld product nodig is dat alles combineert.

DRIE PROTOTYPES
In drie groepen maakten de studenten diverse ontwerpen, die vervolgens werden getoetst en doorontwikkeld. De prototypes staan links bij dit artikel (foto 2, 3 en 4). Samen met de uiteindelijke gebruikers van het transportconcept zijn deze prototypes grondig getest en beoordeeld. Ze leiden tot een combinatie die ergonomisch en risicotechnisch het beste aansluit op de werkwijze van de KB.

De nationale bibliotheek gaat in samenwerking met fabrikanten nu verder kijken naar de mogelijkheden en de bijbehorende kosten. Zo kan een efficiënte oplossing worden ontwikkeld. Deze doorontwikkeling zal nog circa een jaar duren; hierover zal worden gepubliceerd. De KB wil haar oplossing immers graag delen met anderen. Er is al interesse getoond vanuit het buitenland.

Benieuwd naar andere afleveringen van de KB-onderzoeksrubriek? Je vindt ze in het online archief op informatieprofessional.nl. <

Office Winhov

De verhuizing van de KB-collecties wordt al geruime tijd voorbereid, zoals te zien is in een videoserie. Deel 5 is net uitgekomen.

Foto 2, 3 en 4: drie prototypes van een transportkar.

Products Now, Industrial Design, TU Delft

Products Now, Industrial Design, TU Delft

Foto 1: de huidige boekenkar bij de KB.

Impressie van het nieuwe KB-boekenmagazijn.

IP | vakblad voor informatieprofessionals | 03 / 2025